Wanneer je deel wordt van het meubilair
Ik herinner het me nog als gisteren, ook al is het ondertussen jaren geleden. Als starter ging ik op zoek naar een nieuwe job, na een eerste werkervaring. Al snel merkte ik dat werken “gewoon om geld te verdienen” mij leeg en verveeld achterliet. Alleen wist ik toen nog niet waarom.
Je kent dat gevoel mogelijk ook. Plots ben je uitgekeken op je job. Werken begint een last te worden. En dan verschijnt daar plots die droomvacature. Meestal geschreven in allerhande superlatieven.
Je schrijft vol goede moed en bijna euforisch je sollicitatiebrief – toen nog met de hand en ook in superlatieven – en dan valt die brief in je post – toen nog letterlijk. Je wordt uitgenodigd voor dat eerste gesprek. Véronique heette mijn recruiter. Zij zou ook mijn recruiter worden in het bedrijf waar ik mede dankzij haar aan de slag zou gaan.
“Ga zorgvuldig om met die eerste maanden”, vertrouwde ze me als jonge gast nog toe, “want na een half jaar is de kans groot dat je deel gaat uitmaken van het meubilair.”
Ik hou wel van plastische uitspraken, maar het heeft toch lang geduurd voor ik de toedracht begreep van wat ze bedoelde.
In die eerste maanden kijk je met frisse ogen naar een organisatie, je team, de manier van werken. Je ziet kansen, stelt vragen, denkt mee, schoorvoetend want je wil misschien niet opdringerig overkomen. Maar per slot van rekening hebben ze jou toch aangeworven omdat je als beste geschikt geacht werd voor die baan, toch?
En toch…na verloop van tijd begin je je aan te passen. Je wordt deel van de bestaande cultuur. Of minder flatterend gezegd: je wordt deel van het meubilair.
De eerste signalen dat het fout gaat – motivatie verliezen
Op zich hoeft daar nog niets mis mee te zijn. Je wordt na een tijdje “one of the guys” (in mijn geval).
Ware het niet dat dit vaak ook het moment is waarop de eerste signalen van frustratie opduiken:
“Het is hier toch niet zoals ze het voorgesteld hebben.”
Die goedbedoelde nieuwe ideeën van je, daar wordt toch niet altijd naar geluisterd. Misschien ben je toch nog te jong of onervaren. Misschien heb je het wat overschat. Of hebben ze je wat wijsgemaakt toen je solliciteerde? Je begint te twijfelen. Het knaagt aan je motivatie. Een beetje moedeloos pas je je nog wat meer aan. Het zal overal wel iets zijn, begin je te geloven.
De misfit: frictie tussen verwachting en realiteit
In mijn coachpraktijk zie ik dit patroon regelmatig terugkomen. Mensen gaan vol enthousiasme voor een nieuwe job, maar ervaren na verloop van tijd een mismatch.
In RMP-termen spreken we dan van een misfit tussen iemands motivatieblauwdruk en de werkcontext.
Eenvoudig gesteld: iemand vindt in zijn job onvoldoende mogelijkheden om datgene wat voor hem of haar écht belangrijk of zelfs essentieel is tot uiting te brengen. Want in this date en age is ons werk een niet onbelangrijk deel van wie we zijn.
Praktijkcase: Karel heeft geen energie meer op zijn werk
Zo verging het recent Karel.
Een gedreven, ervaren professional. Intelligent, leergierig, aangenaam in de omgang. Volgens zijn collega’s: een echte meerwaarde voor het team. Iemand waarop je kan bouwen.
In tijden van schaarste op de arbeidsmarkt zou je denken: die wil je absoluut houden.
En toch klopte Karel bij mij aan.
Hij was uitgekeken op zijn job en vroeg zich af waarom hij zich zo voelde én waarom het ook zo intens bleef knagen.
Opvallend: over zijn bedrijf en zijn collega’s was hij doorgaans bijzonder positief.
“Een degelijk bedrijf, fantastische collega’s. Alleen heb ik het gevoel dat mijn leidinggevende mij niet begrijpt. Ik denk dat ik opnieuw moet gaan solliciteren.”
Wat speelde er echt? Mismatch job
Wanneer we Karels Reiss Motivation Profile® bekeken en naast zijn werksituatie legden, werd het snel inzichtelijk.
Op veel vlakken was er een goede match. Maar zijn sterkste levensmotief – Leergierigheid – werd volledig gefrustreerd.
Karel had ondertussen zijn takenpakket volledig onder de knie. Wat zijn job purpose gaf – nieuwe inzichten verwerven, complexe problemen analyseren, op hoog niveau intellectueel kunnen sparren en issues grondig kunnen analyseren – was gaandeweg verdwenen.
Zijn intense leerhonger werd niet langer gevoed.
Gevolg?
Dat had emotioneel een intense impact op Karel. Vergelijk het met iemand die in een verschroeiende woestijn op zoek is naar water. Of voor de intense sporters onder jullie: iemand die maandenlang geblesseerd aan de kant staat…
Want remember: als je in je job onvoldoende mogelijkheden vindt om datgene wat voor jou belangrijk of essentieel is te kunnen realiseren (jouw levensmotieven, jouw purpose), dan uit zich dat in allerhande negatieve emoties. Je ervaart frustratie, gaandeweg meer en meer stress, je begint te piekeren tot uitputting toe, je begint slecht te slapen.
De gemiste kans
En toch. De oplossing voor Karel hoefde niet complex te zijn.
- Een tijdelijk project met meer inhoudelijke uitdaging.
- Taken die zijn ondervoed brein intellectueel stimuleren.
- Nieuwe vraagstukken die beroep doen op zijn analytisch vermogen.
- Taken waarbij hij uitgenodigd wordt om opnieuw grondig en langdurig te kunnen nadenken over complexere problemen.
Want dat is toch de definitie van een routinetaak: een taak waar diepgaand nadenken net niet meer nodig is. Met 2 vingers in de neus, zoals in het gezegde.
Maar die praktische oplossingen bleven uit. Karel krijgt geen gehoor. Wat begon als een job met goesting, evolueerde naar een dagelijkse worsteling. In zijn woorden:
“Ik sleep me elke dag naar mijn werk. Ik verveel me dood. Gelukkig heb ik mijn collega’s nog.”
“Je verveelt je niet. Je wordt onderbenut.”
Wat als?
- Wat als Karels fundamentele behoefte aan leren tijdig herkend werd?
- Wat als zijn intense behoefte om te mogen nadenken erkend werd?
- Wat als zijn omgeving écht had begrepen dat Karel niet moeilijk deed en zijn vraag geen gezeur of luxeprobleem was, maar broodnodige aandacht voor een essentieel levensmotief?
- Wat als zijn werkcontext bewust zou worden afgestemd om die motivatie te blijven voeden?
Herkenbaar?
Herken je dit? Dan kan inzicht in de RMP-levensmotieven van jezelf, die van je klant of medewerker een wereld van verschil maken. Het RMP helpt je begrijpen:
- wat iemand betekenis geeft waardoor je energie krijgt
- waar iemand op leegloopt
- wat iemand écht nodig heeft om duurzaam gemotiveerd te blijven
Want een motivatieblauwdruk is individueel en hoe we ons gedrag is altijd contextafhankelijk. Daarom is het essentieel om te begrijpen welke context voor jou voedend is en welke energielatend. Zo ontdekte Reiss’ research bijvoorbeeld wat vrouwen motiveert om een leiderspositie te ambiëren in een high performance omgeving.
Interesse?
Benieuwd wat de RMP motivatietheorie voor jou of jouw bedrijf kan betekenen?
Wim Olbrechts RMP Content matter expert